ZozoLala 137

augustus 2004

Horror en ranzige seks
Mars Gremmen zoekt al tien jaar de grenzen op

Na een carrière van tien jaar professioneel striptekenen debuteert tekenaar Mars Gremmen nu pas met 'The girl is mine!' Na jaren van schaven en oefenen lijkt Mars zijn definitieve tekenstijl en voldoende opdrachtgevers te hebben gevonden. Hoewel ijdelheid en luiheid hem naar eigen zeggen niet vreemd zijn, is Mars nog steeds onvermoeibaar op zoek naar nieuwe mogelijkheden om zijn tekenwerk te verbeteren.

Er zijn maar weinig striptekenaars met zo'n uitgebreide site als Mars Gremmen. Op www.marsgremmen.com staan veel strips (waaron­der enkele niet-gepubliceerde), prachtige bierviltjestekeningen waar Robert Crumb zich niet voor zou schamen, karikaturen en zelfs een weblog met foto's. Is Mars dan zo ijdel? Naar eigen zeggen wel. De uitnodiging voor zijn expositie in stripwinkel De Noorman in Nijmegen was een foto van een parmantig vanachter zijn teken­tafel kijkende Mars, met daarbij de tekstballon 'ijdel mannetje'. Mars relativeert zijn zelfbenoemde ijdelheid door te verklappen dat hij op die foto een zeeman-joggingbroek en suffe slippers draagt. Inderdaad, die kleding is niet echt modebewust. En waarom heeft het eigenlijk zo lang geduurd voordat hij debuteerde met een stripal­bum? Een ijdeltuit had al na een jaar tekenen al het redelijke materi­aal bij elkaar geschraapt voor een uitgave in eigen beheer. Mars doet het wat dat betreft rustig aan. Pas tijdens de afgelopen Stripdagen verscheen 'The girl is mine!' een bundel met gags die hij maakte voor het educatieve stripblad Hello you! (waarin de strips Engelse woorden bevatten om de taal makkelijker te leren). Ongeveer gelijktijdig met zijn tienjarig jubileum als striptekenaar heeft Mars zijn eerste boek eindelijk in de winkel liggen.
"Het heeft inderdaad een beetje lang geduurd, maar dat hele 'album hebben' wordt volgens mij overschat. Mijn boek ligt in de stripwinkels en daar ben ik blij mee, maar het ligt dan weer niet in alle Bruna's. Zo bereik je toch maar een beperkt publiek. Het is wel handig als mensen je vragen wat je doet en als je vervolgens antwoordt dat je striptekenaar bent, je een boek uit de kast kunt trekken. Om van een boek een commercieel succes te maken, moet je in een groot blad of een krant staan."

"Realistische strips vind ik saai."
Mars werd vooral bekend met de cultstrip 'Trix' die jarenlang in de diverse, latere verschijningsvormen van Eppo heeft gestaan. 'Trix' wordt inmiddels nergens meer in gepubliceerd en er zijn ook geen boeken van versche­nen, dus het lag meer voor de hand dat hij daarmee zou debuteren.
"Dat klopt. Uitgeverij Silvester benaderde me aanvankelijk ook met de vraag of ze dat konden uit­geven. De strip kan in principe worden uitgegeven door Silvester en er is precies genoeg materiaal voor twee albums, of een met alleen de allerbeste strips. Het probleem is dat de inkleuring van de pagina's bij Big Balloon ligt en die geven dat vast niet gratis weg. Het alternatief zou zijn om de hele strip opnieuw in te kleu­ren, maar daar heb ik geen zin in. Het is onzinnig om een strip die al helemaal klaar is, nog eens over te doen. Uitbesteden zou weer te duur zijn. 'The girl is mine!' was kant en klaar en hoefde alleen maar gedrukt te worden, dus dat was veel makkelijker en goedkoper. Maar ik sta ook helemaal achter dit boek, laat daar geen misverstand over bestaan.
'Trix' was destijds populair en ik krijg regelmatig vragen op strip­beurzen of er nog een boek van zal verschijnen. Wat mij betreft zou dat kunnen, maar eerlijk gezegd ben ik ontevreden over de tekenstijl uit die tijd. Ik was toen nog niet zo lang bezig met tekenen en als ik nu terugkijk naar 'Trix', moet ik soms mijn hoofd vol walging afwen­den. Ik zie dan een verkrampte tekenaar die elk inktlijntje precies op het potloodlijntje wil krijgen. Tegenwoordig ben ik een stuk spon­taner geworden in mijn tekenen. Na tien jaar schaven en oefenen ben ik nu waar ik zijn wil. Het is nog steeds net zo cartoony zoals vroeger en dat zal waarschijnlijk altijd wel blijven. Realistische strips vind ik saai. Die moeten gewoon kloppen. Een karikatuur maken van iemand en dat vervolgens stileren vind ik veel creatiever."
Negen jaar geleden vertelde Mars in een interview met dit blad dat hij nog ontevreden was over zijn tekenwerk (maar niet over zijn schetsen) en dat hij vier tot vijf dagen over een pagina deed. Inmiddels is dat teruggebracht tot drie en is hij in zijn nopjes over zijn werk. Over publicatiemogelijkheden heeft Mars ook niet te kla­gen. Hij tekent voor Hello you!, MacFan (computertijdschrift), maakt nu en dan een Mark Retera-achtige karikatuur voor de Veronica gids en in september staat hij in het nieuwe Nederlandstalige jeugdblad van National Geographic. Toch is Mars niet voortdurend bezig met de acquisitie van nieuwe opdrachten. Op de een of andere manier komt het hem allemaal op het juiste moment aanwaaien.
"Ik weet ook niet hoe dat kan. Ik besteed wel eens wat tijd aan netwerken, maar soms is het ook gewoon mazzel. Toen Striparazzi op de fles ging, zat ik even zonder werk en moest ik echt gaan zoeken. Eigenlijk had ik toen, na al het gedoe van strips die ik zou overnemen, maar toch niet doorgingen (zoals 'De familie Fortuin'), geen zin meer in strips. Opeens belde iemand die ik nog kende van de middelbare school of ik storyboards wilde maken voor films van Dick Maas. Dat leek me wel wat, want dat had ik altijd al een keer willen doen. Maar na twee films had ik het daar wel gezien. Je moet precies tekenen wat de regisseur zegt en er is geen ruimte voor eigen inbreng.
Daarna kon ik bij Hello you! beginnen. Dirk Snoodijk, de hoofd­redacteur van Striparazzi was overgestapt en nam veel tekenaars mee, waaronder mijzelf. Dat was handig voor de uitgever, Malmberg, want die mensen wisten zelf nauwelijks iets van strips. De nieuwste opdracht, voor National Geographic, is weer via Malmberg verlopen. Ik word meestal wel gevraagd voor iets, dus ik kan me een beetje passief opstellen. Tot nu toe ben ik er altijd nog mee weg gekomen."

"Hoera hij is homo!"
Het is jammer dat vrijwel alle tijdschriften waarin Mars publiceert voor een speciale doelgroep bedoeld zijn. De liefhebber van Mars' cartoonachtige slapstick-strips zal zich moeten abonneren op allerlei bladen die hij eigenlijk niet wil lezen. Maar 'de huur moet worden betaald', dus maakt hij alleen nog strips als dat blad hem een accep­tabel honorarium kan bieden. Leggen al die tijdschriften met speci­ale doelgroepen Mars niet allerlei vervelende beperkingen op?
"Luister eens, ik sta natuurlijk ook liever in de Veronica gids met een strip die ik helemaal zelf kan invullen, maar als ze je daar niet voor vast willen, moet je het ergens anders zoeken. Ik ben al lang blij dat ze me geld geven om strips te maken, daar kan ik niet kieskeurig in zijn. Ik krijg heel veel vrijheid van de opdrachtgevers en wordt minder vaak teruggefloten dan ik had verwacht. Ik hoef alleen reke­ning te houden met de doelgroep. Nou, dat doe je dan vervolgens. Je gaat toch ook geen strip over hamsters maken voor een cavia-blad? 'The girl is mine!' was aanvankelijk voor een doelgroep van kinderen van 12 jaar. Dat is teruggebracht tot 10 jaar en dan kan er iets min­der. Zoals de strip over een natte droom van Tex. Daar moest eerst wel even over worden overlegd, maar uiteindelijk kon het wel."
In 'The girl is mine!' vechten een hondje en een jongetje om de aandacht van de aantrekkelijke, maar nogal kleurloze Jody. De twee springen uit hun vel als opeens Diederik verschijnt, een verwijfde jongeman die wel eens haar partner zou kunnen worden. Toch neem je hem als lezer niet serieus, en op de laatste strip van het album komt de aap uit de mouw: hij zoent met een man. Is Diederik een alter ego van Mars?
"Alle personages zijn een alter ego van me omdat ze een deel van mijn persoonlijkheid vertegenwoordigen, behalve Jody dan. Zij heeft geen karakter, alleen twee tieten. Maar je hebt misschien wel gelijk dat Diederik steeds meer op mij begint te lijken. Ik stop dat er niet bewust in. Ik dacht zelf dat Diederik hetero was, maar door jouw opmerkingen begin ik nu ook te twijfelen. Maar had je het ook opgemerkt als je mij niet kende? De laatste pagina waarin Diederik op zijn neus wordt gezoend door een homo die op bezoek is, is een beetje opvoedend bedoeld. Om de lezers niet het verwijfde vooroordeel van types met handtasjes in de maag te splitsen, is de homo in de strip een nette, aantrekkelijke jongen. Plaatje drie in de strip is mijn favoriet: Tex en Alfred juichen enthousiast: "Hoera, hij is homo!". Volgens mij is dat een primeur in een jeugdstrip."

"Ik vind mezelf redelijk ijdel."
Wat voor strip zou Mars maken als iemand hem een werkbeurs aanbiedt?
"Ik zou geen moeilijke, realistisch getekende strip maken, want daar ben ik eenvoudigweg niet goed in. Het zou de zelfde stijl zijn als 'The girl is mine!', maar dan een stuk grover met veel horror en ranzige seks."
Pardon?
"Daar ben ik namelijk altijd mee bezig! Haha, in mijn hoofd dan welteverstaan. Nee, geen porno, maar meer dubbelzinniger, eens voluit over de rand gaan. Hmmm, eigenlijk is het spannender om voort­durend te balanceren op het randje van wat wel en niet mag... Als je je afvraagt of je er wel mee wegkomt... Dus misschien wordt die vrijheid dan wel weer saai.
Ik weet niet of het dan een lang verhaal zou worden. Ik ben niet zo goed in plotten. Waarschijnlijk zou ik beginnen met tekenen en kijken hoever ik kom. Ongeveer net zoals dat stripdagboek, dat ik onlangs voor de Myx heb gemaakt. Dat was ook iets realistischer getekend, omdat het nu eenmaal een dagboek was."
Voor iemand die beweert ijdel te zijn, stond Mars er toch behoorlijk lelijk in afgebeeld. Waarom tekende hij zichzelf als een verlopen zwerver?
"Ik vind mezelf redelijk ijdel, want wie maakt er nu een site over zichzelf en zet daar elke week op wat hij heeft beleefd? Maar ik relativeer het door mezelf lelijk te tekenen. Als mensen me dan in het echt zien, zijn ze aangenaam verrast. Precies andersom zoals bij de meeste collega­tekenaars het geval is. Haha! Zet je dat er wel in?"
Mars is een autodidactische tekenaar. Hij begon bij studio Funny Farm om de kunst af te kunnen kijken van collega's en na veel tekenen en schaven heeft hij zijn cartoonstijl geperfectioneerd. Toch blijft hij bezig zich te scholen. Hij ziet zichzelf in veel opzichten nog als een leerling.
"Ik volg al een aantal jaar modelschildercursussen en dat begint de laatste tijd zijn vruchten af te werpen. Er waren op de expositie in De Noorman geen schilderijen te zien, omdat ik die nog niet goed genoeg vond. Door de storyboards voor First Floor Features merkte ik dat ik het realistisch tekenen toch redelijk onder de knie had gekregen. Het 'leren van de meester' was een aantal jaren geleden ook de reden voor mij om 'De familie Fortuin' over te nemen van Peter de Wit. Ik wilde graag met hem samenwerken, omdat ik het gevoel had dat ik van hem wat kon opsteken. Om de zelfde reden wilde ik ook bij Studio Kruis werken. Daan Jippes is nog zo'n tekenaar waarmee ik graag wilde samenwerken. De mensen van Studio Kruis lieten niets van zich horen, en toen ze dat wel deden, had ik er geen zin meer in."
Naast strips, prachtige pentekeningen op bierviltjes en modelschilderen, waagt Mars zich af en toe ook aan Keith Haring-achtige schilderijen, bleek op de expositie in De Noorman. Wat is daar de bedoeling van?
"Ik wil er helemaal niets mee zeggen, maar ik vind ze leuk om te maken. Ik zit op veel gebieden nog in een experimenteerfase en vind het wel eens leuk om met hoge kunst te koketteren. Niet dat ik plannen heb om echt kunstenaar te worden. Ik ben gewoon een commerciële tekenaar die een zo groot mogelijk publiek wil bereiken."

Gerard Zeegers